poniedziałek, 20 czerwca 2016

Wszystko o witaminie D - niedobór, nadmiar i źródła

Jedna z najbardziej popularnych witamin, o których często się mówi. W zimie mówi się jak łatwo o jej niedobór, latem natomiast wychwala się zalety słońca, dzięki którym możemy się cieszyć większą ilością witaminy D. I bardzo dobrze, bo jest nie zastąpiona i bardzo ważna dla organizmu. Pomijając odpowiedzialność za mocne kości i zęby, odporność i prawidłową równowagę psychiczną, witamina D przekształca się w naszym organizmie w hormon, dokładnie w kalcytriol. Jest zatem prohormonem, o którego obecność w naszym organizmie musimy zadbać.


WITAMINA D:

To związki chemiczne z grupy steroidów organicznych rozpuszczalne w tłuszczach.
Wyróżniamy dwie formy:
- ergokalcyferol, witamina D2 - występuje w organizmach roślinnych i w drożdżach
- cholekalcyferol, witamina D3 - występuje w organizmach zwierzęcych
Jak już mówiłam w samym wstępie, witaminę D możemy zaliczyć nie tylko do samych witamin, ale również do prohormonów.
Jej działanie przede wszystkim skupia się na równoważeniu gospodarki wapniowo-fosforanowej, a zatem na mocnych kościach, zdrowych zębach, zapobieganiu osteoporozie itp. oraz na utrzymaniu prawidłowej struktury i funkcjonowania kośćca.

FUNKCJE I ZADANIA WITAMINY D:
  • zwiększa odporność i działa antybakteryjnie
  • chroni przed chorobami nowotworowymi 
  • zwiększa wchłanianie wapnia i fosforu
  • odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu kostnego
  • wpływa na mineralizację kości
  • zapobiega bólom kostnym, zębów i chroni przed chorobami takimi jak: osteoporoza, krzywica, osteomalacja, stwardnienie rozsiane itp.
  • wpływa korzystnie również na układ mięśniowy i nerwowy
  • zwiększa siłę mięśni i masę mięśniową
  • chroni i pomaga leczyć choroby tarczycy, m.in. chorobę Hashimoto

OBJAWY/SKUTKI NIEDOBORU I NADMIARU:

Wbrew pozorom nie tak łatwo jest mieć niedobór witaminy D, najczęściej zdarza się w okresie zimowym, kiedy to zaczyna brakować słońca. Jednak czasami nawet w upalne dni niektórzy właśnie przez brak tej witaminy cierpią na różne poważne choroby. Poniżej niektóre z nich, jeśli rozpoznajesz w którymś punkcie własną przypadłość, nie zaszkodzi przejść się do lekarza. A w międzyczasie wzbogacić dietę w składniki, które zawierają witaminy D bardzo dużo - powiem o nich trochę dalej.

niedobór witaminy D może skutkować i objawiać się:
  • rozwojem krzywicy (u małych dzieci)
  • rozwojem osteoporozy i osteomalacji (zmiękczeniem kości)
  • częstymi zapaleniami kości i zębów
  • wypadaniem zębów
  • podatnością na infekcje
  • bezsennością i brakiem apetytu
  • osłabieniem odporności organizmu
  • osłabieniem, spadkiem masy mięśniowej
  • problemami z chodzeniem, bolesnymi skurczami
  • przerostem tarczycy oraz nadczynnością
  • poważnymi chorobami jak: stwardnienie rozsiane, cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów
  • większą podatnością na złośliwe nowotwory (szczególnie jelita grubego, piersi, prostaty i nerek)
  • pogorszeniem pracy serca i zwiększeniem podatności na zawały czy udary
  • zapaleniem spojówek
  • zaburzeniem widzenia

nadmiar witaminy D - objawy:
  • osłabienie
  • bóle głowy
  • nudności i brak apetytu
  • zwiększenie pragnienia
  • zwiększone oddawanie moczu
  • bóle zębów, kości, stawów
  • wymioty
  • biegunka
  • zatrucie
  • złe samopoczucie
  • senność
  • świąd skóry
  • zwiększona potliwość

nadmiar witaminy D - skutki:
  • nagromadzenie się wapnia w tętnicach, sercu i nerkach - zaburzenie pracy serca, zaburzenie funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego
  • zwiększona podatność na kamicę pęcherzyka żółciowego i nerek
  • niewydolność nerek
  • choroby kości i deformacje (u noworodków)
  • opóźnienie w rozwoju psychomotorycznym (u dzieci)

DZIENNE ZAPOTRZEBOWANIE:

Niestety ale nie możemy stwierdzić jednej, oszacowanej dawki, którą dziennie powinniśmy przyjmować, ponieważ witamina D wchłaniana jest również przez skórę. Wszelkie dawki jakie są podawane, ustalane są indywidualnie dla osób z niedoborem lub z chorobą spowodowaną niedoborem. Dlatego przy jakimkolwiek odchyleniu od normy - najlepiej skonsultować się z lekarzem. Nie wolno samemu suplementować witaminy D, jako że może dojść do przedawkowania.
Za bezpieczną dawkę uznaje się 50 µg na dzień.

ŹRÓDŁA WITAMINY D:
  • tran, oleje rybne, ryby
  • wątroba
  • jaja, pełne mleko i jego przetwory
  • dojrzewające sery
  • oleje roślinne
  • grzyby (shiitake)


KIEDY WARTO ZROBIĆ BADANIE (poziomu wit. D):

Sygnałami do wykonania takiego badania na pewno będą:
  • osłabienia, zaniżona odporność, częste przeziębienia i infekcje
  • trudności ze schudnięciem i z przybraniem masy mięśniowej
  • zaburzenia wchłaniania wapnia i fosforu
  • senność i brak apetytu
  • częste złamania, choroby kości
  • łuszczyca
Badanie powinny zrobić również osoby:
  • z problemami z pamięcią, z demencją
  • chore na nadciśnienie, choroby nerek i wątroby
  • z chorobą trzewną, z zapaleniem jelit, z chorobą Leśniowskiego-Crohna
  • z nowotworami złośliwymi
Na polepszenie wchłaniania witaminy D wpłyną inne witaminy, np. wit. C, wit. A, wit. E, kwasy tłuszczowe nienasycone i oczywiście promienie słoneczne.

Dbacie o witaminę D w diecie? Jak to u Was wygląda? :)

POZDRAWIAM :)

2 komentarze:

  1. Staramy się ją pozyskiwać z pożywienia szczególnie zimą :) Latem jest znacznie łatwiej w tej kwestii :P

    OdpowiedzUsuń
  2. Przydatny post, nie miałam pojęcia, że z celiakią też powinnam się badać, wiem, że mama jakiś czas temu chciała mi, że tak to nazwę "wcisnąć te badania", ale coś zapomniałyśmy, następnym razem jak będę u lekarza poproszę, aby dał mi skierowanie :) W sumie podobno większość z nas ma niedobór.

    OdpowiedzUsuń